1978
yılında, Maraş’ta katledilen canlarımız, Çanakkale-Ayvacık-Küçükkuyu’da Alevi
Kültür Derneği Küçükkuyu Şubesinin öncülüğünde yapılan etkinliklerle anıldı.
21
Aralık günü yapılan etkinliklerin ilki, saat 13.00’de Belediye Meydanında yapıldı.
Yaklaşık yüz kişi, ellerinde dövizler ve pankartlarla sloganlar atarak alana yürüdü.
Sonrasında Alevi Kültür Derneği Küçükkuyu Şubesi, DİSK Emekli-Sen Küçükkuyu
Temsilciliği ve Tüm Emekliler Sendikası Küçükkuyu temsilciliğinin birlikte
hazırladığı basın açıklamasını dernek üyelerinden Naşide Erdoğdu okudu. Ortak
hazırlanan bildiride özetle şunlara değinildi:
“Maraş katliamı 1978’de Alevilere yönelik, yedi gün süren bir katliamdır. Resmi rakamlara göre 120 can katledilmiş, yüzlerce canımız yaralanmıştır.
Alevilere ait 559 ev, 290’a yakın iş yeri yakılıp, tahrip
edilmiştir.
Yaşanan katliamla
ilgili 1991 yılına kadar süren
sıkıyönetim mahkemelerinde 804 kişi hakkında
dava açılmış, sanıklardan 29’u
idam, 7’si müebbet, 321 kişi
de 1 ile 24 yıl arasında hapis ile
cezalandırılmıştır. İdam ve
müebbet hapis cezalı olanlar hariç, bütün
hükümlülere altıda bir oranında indirim uygulandı. Verilen idam kararları da daha sonra yargıtay tarafından kaldırıldı. Katliamda önemli rol
oynayan 68 sanığa da hiç
ulaşılamadı. Ödül gibi cezalar verilerek yargılama itibarsızlaştırıldı, zaman aşımına uğratıldı. Katliam, yapanların yanına
kar kaldı.(…)
Unutulmamalı ki tüm kaos,
kargaşa ve çatışma ortamı belirli bir azınlığın ekonomik çıkar elde etmesi için
kurgulanır. Bugün de ülkeyi karanlığa boğan Türk-İslam sentezi
daha o günlerde yürürlüğe sokulmuştu.(…)
Bugün de aynı çıkar
ortakları için tezgahlanan kışkırtma, ötekileştirme, ayrıştırma, düşmanlaştırma gibi
provokatif yöntemler halen devam
etmekte, sahnelenmektedir.
Bu ülkenin kadim halkları olarak,
ayrım gözetmeksizin tüm din,
dil, inanç, cinsiyet
ve kültür farklılıklarımızı
zenginliğimizin temel kaynağı olarak algılayıp, bir arada kenetlenerek yaşamaya
devam etmeliyiz.(…)”
Basın
açıklamasının okunmasından sonra katılımcılar alkış ve sloganlarla meydanı terk
etti.
İkinci
etkinlik, akşam saat 19.30’da As Düğün Salonunda yapıldı. Etkinliğin sunumunu,
Naşide Erdoğdu ve Hasan Yüce birlikte yaptı. Etkinliğe, sivil toplum kuruluşu
temsilcileri, siyasi parti temsilcileri ve Küçükkuyu sakinlerinden yaklaşık yüz
elli kişi civarında katılım oldu.
Etkinlik,
Maraş’ta katledilen ve inancı uğruna geçmişten günümüze katledilen tüm
canlarımız için bir dakikalık saygı duruş ile başladı.
Devamında
Alevi Kültür Derneği Küçükkuyu Şubesi Başkanı Rıza Çelik, etkinliğin açış
konuşmasını yaptı. Başkan Çelik konuşmasında şunları söyledi:
“Değerli konuklar,
Bugün, Maraş’ta
katledilen canlarımızı anmak için bir araya geldik. Bundan tam kırk dört yıl
önce insanlık tarihine kara bir leke olarak geçen bu vahşet dolu günleri
unutmamak için bir araya geldik.
Bu akşam, buraya
gelerek bizimle birlikte olan Belediye Başkanımız Sayın Cengiz Balkan’a, tüm
sivil toplum kuruluşlarımızın temsilcilerine, siz değerli misafirlerimize bize
verdiğiniz destek için teşekkür ederim.
Değerli konuklar,
19 – 26 Aralık
1978 tarihinde Maraş’ta yapılan bu vahşet sonrası, binlerce Alevi, malını,
mülkünü talancılara bırakarak kenti terk etmek zorunda kaldı. Böylece zorbalar
da amacına ulaşmış oldular.
Bu vahşetti yapan gerçek suçlular
her zaman olduğu gibi yargılanmadı. Adalet önünde hesap vermedi. Bırakın hesap
vermeyi, katliamı organize edenler daha sonraları milletvekili yapılarak adeta
ödüllendirildiler.
Maraş’ta yaşanan
bu insanlık dışı katliamı yapanları da yaptıranları da affetmedik,
affetmeyeceğiz.
Değerli konuklar,
Bizler, bu ülkede
yaşayan tüm insanlarla barış içinde, birlikte yaşamak istiyoruz. Aleviler
olarak gerçek demokrasiyi istiyoruz. Eşit yurttaşlık istiyoruz. Bunun için
yıllardır adalet, hak hukuk mücadelesi veriyoruz. Vermeye de devam edeceğiz. 25
Aralık’ta İstanbul’da yapılacak Büyük Alevi Kurultayında da mücadelemizin yeni
yollarını konuşacağız. “Bir olmak, iri olmak, diri olmak” için bu kurultaya
katılım sağlamalıyız, gücümüze güç katmalıyız.
Değerli konuklar,
Programımızda
Maraş Katliamının anlatıldığı bir belgesel gösterimi olacak, gazeteci-yazar
Ahmet Koçak bir konuşma yapacak. Zakirimiz Rıza Gül, deyişler, nefesler
söyleyecek.
Bu etkinliğin
hazırlanmasında emeği geçen tüm yol arkadaşlarıma ve bizi yalnız bırakmadığınız
için siz değerli dostlarımıza tekrar teşekkür ederim.”
Başkan
Rıza Çelik’in konuşmasından sonra, Remziye Yüce, Alevi Kurumlarının ortak basın
açıklamasını okudu. Bu metnin tamamını blog sayfamızda yayınlayacağız.
Sonrasında
Maraş Katliamı üzerine yapılmış “Unutturulanlar – Maraş” adlı belgeselin
kısaltılmış hali sunuldu.
Daha
sonra ben, günün içeriğine yönelik kısa bir konuşma yaptım. Etkinlik için
hazırladığım konuşmamın tam metnini de blog sayfamızda paylaşacağım.
Maraş
Katliamında kaybettiğimiz canlarımızı andığımız program, Zakir Rıza Gül ve
Hatice Yeşil’in söylediği türküler ve deyişlerle sona erdi.
Yapılan
bu etkinliklerin videolarını, yakın zamanda YouTube kanalımızda siz değerli
dostlarla paylaşacağız. Muhabbetle.
Ahmet Koçak, 22 Aralık 2022, Küçükkuyu